Samenwerkingsverbanden zijn verenigingen of stichtingen waarin werkgevers in de verschillende regio's gezamenlijk de opleiding van jeugdigen hebben aangepakt. Leerlingen, veelal schoolverlaters komen in dienst van het samenwerkingsverband en worden bij de aangesloten bedrijven in opleiding geplaatst. Daardoor krijgt de praktijkopleiding over het algemeen meer aandacht dan veelal mogelijk is in een dienstverband van de individuele werkgever met de leerling. De leerling rouleert bij de aangesloten bedrijven in een schema en krijgt aanvullende praktijktraining op een leerlingwerkplaats. De samenwerkingsverbanden kampen met een tekort aan leerlingen en zoeken naar methodes en middelen om de instroom van leerlingen op een minmaal niveau te houden.

Zo werden in 1999 activiteiten ontwikkeld op het gebied van promotie van de bedrijfstak en de opleidingsmogelijkheden daarin en instructie en begeleiding van de aan de aangesloten bedrijven verbonden leermeesters. Met de onderwijsinstituten is men voortdurend in gesprek om de werving zomogelijk gezamenlijk aan te pakken. Om de opleiding aantrekkelijker te maken wordt ook gedacht aan een gecombineerd BOL/BBL-traject.

Er zijn samenwerkingsverbanden in de regio`s Noord-Holland (Espeq, heerhugowaard), Midden-Nederland (Woerden), Noord-Nederland (Technopark, Heerenveen), Oost-Nederland (Rijssen), Oost-Gelderland (Doetinchem), Noord-Brabant West en Tholen (Bergen op Zoom), Noord-Brabant Zuid-Oost (Eindhoven), en Nijmegen-Rivierenland (Nijmegen). De samenwerkingsverbanden in Brabant leiden ook op voor de meubel-, plaatverwerkende industrie en interieurbouw.